Günümüzde çocuklar, gençler ve yetişkinler olarak ekranların telefon, bilgisayar, tablet gibi araçlarla hayatımızın merkezinde olduğu bir hayat sürüyoruz. Ebeveynler ekran kullanımıyla ilgili endişeler yaşıyorlar. Bu kullanımı nitelikli bir hale getirmek faydalı bir etki ortaya çıkarabilir.
Ekran Kullanımı Nasıl Nitelikli Hale Getirilebilir?
Eğitim Araçları: İnteraktif öğrenme uygulamaları, eğitici videolar ve oyunlar, çocukların öğrenme süreçlerini destekleyebilir. Örneğin, matematik veya yabancı dil öğrenimine yönelik uygulamalar çocukların becerilerini geliştirebilir. Bu uygulamalar çocuklarla birlikte, belirli bir program dahilinde kullanılabilir.
Sanatsal Faaliyetler: Dijital araçlar, çocukların çizim, hikâye yazma ve müzik yapma gibi yaratıcı aktivitelerde bulunmalarına olanak sağlar. Örneğin tablet ile çizim becerileri üzerine çalışılabilir, bir hikaye oluşturarak uzun vadeli bir proje geliştirilebilir.
İlişkileri Sürdürme: Özellikle pandemi döneminden itibaren uzaktan iletişim kurmak hayatımızda önemli bir yer tutuyor. Uzakta yaşayan aile üyeleriyle, yakınlarımızla görüntülü konuşma, sosyal ilişkilerin sürdürülmesine yardımcı olabilir. Çocukların bu sürece dahil olması sosyal bağlantılar kurmalarını sağlayabilir. Bunun yanı sıra online uygulamalar veya oyunlar arkadaş gruplarına dahil olmak işlevini de taşıyabiliyor.
Ekran Kullanımının Olumsuz Etkileri Nelerdir?
Ekrana aşırı maruziyet fiziksel, psikolojik sağlığı ve sosyal ilişkileri olumsuz etkileyebilmektedir.
Bağımlılık Riski: Çocuklar, özellikle video oyunları ve sosyal medya gibi platformlarda zaman geçirdikçe bağımlılık geliştirebilir. Bağımlılıktan söz edebilmek için detaylı bir değerlendirme gerekse de oyun oynamak veya ekran kullanmayı kontrol etmekte zorlanmak, ekran kullanmanın öncelik haline gelmesi, çeşitli olumsuz etkiler olmasına rağmen kullanıma devam etmek bağımlılığı düşündürecek belirtiler olarak sıralanabilir.
Duygusal ve Sosyal Problemler: Aşırı ekran süresi, çocukların iletişim becerilerinde zayıflamaya yol açabilir, sosyal ilişkileri olumsuz etkileyebilir. Yalnızlık ve tahammülsüzlük hislerini arttırabilir, ilişki kurmada sorunları ortaya çıkarabilir.
Uyku Problemleri: Gün içinde çok fazla ekrana maruz kalmak, özellikle yatmadan önce ekran kullanımı, mavi ışık nedeniyle melatonin salgılanmasını azaltarak uyku düzenini bozabilir.
Duygu Regülasyonunda ve Davranışsal Sorunlar: Tüm bu sorunlar çocukların duygularını anlama, anlatma ve işlemesinde zorluklara yol açabilir. Bunun yanı sıra şiddet içerikli oyunlar veya videolar, agresif davranışlara yol açabilir. Konsantrasyon sorunları, sorumluluklar ve görevleri yerine getirmede sorunlar ortaya çıkabilir.
Ebeveynler Ekran Kullanımını Nasıl Düzenleyebilir?
Ekran kullanan çocuk ve gençlere ebeveynler tarafından nasıl bir düzenleme yapıldığı önemli bir yer tutmaktadır.
Yönlendirmek: Ekranı kullanacak çocuk/gencin ilgi alanlarına göre doğru yönlendirmeyi yapabilmek önemlidir. İlgi alanlarına göre (dil öğrenmek, enstrüman çalmak, kodlama öğrenmek vb.) faydalı olabilecek uygulamaları araştırılabilir ve ona sunulabilir.
Sınırlı kullanım: Ekran için standart bir saatten söz etmek mümkün değil ancak ne amaçla kullandığına göre bir zaman sınırı olmalıdır. Oyun zamanı ile ödev veya ders aktiviteleri veya öğrenme faaliyetleri ayrıştırılmalıdır. Tatil günleri, okul günleri, sınav haftaları için ayrı ayrı düzenlemeler yapmak faydalı olacaktır.
Müdahaleci değil, dahil olmak: Çocuğun ilgilendiği içeriğe/oyuna yaklaşmak, öğrenmek, araştırmak, neyle meşgul olduğunu bilmek önelidir. Böylece çocuğunuzun ilgi alanıyla ilgili fikir sahibi olarak üzerine sohbet edebilir veya uygulamayı siz de kullanarak dahil olmaya çalışabilirsiniz.
Eşlik etmek: Video izlerken ya da oyun oynarken mutlaka yanında olmak önemli. Eşlik etmek hem içerik hakkında bilgi sahibi olmanızı, dahil olmanızı kolaylaştırır hem de kontrolünüzü arttırır. Eşlik ederken siz de başka bir işinizi halledebilir, kitap okuyabilir veya siz de bir şey izleyebilirsiniz.
Bilgi almak ve randevu oluşturmak için iletişime geçebilirsiniz.
